Xà bông cold process khác xà bông công nghiệp ở đâu?

Một phản ứng, hai cách làm

Mọi bánh xà bông thật đều bắt đầu từ cùng một phản ứng: chất béo gặp kiềm, tạo ra xà phòng và glycerin. Phần khác nhau nằm ở cách người làm điều khiển phản ứng đó.

Ở cách cold process, dầu và dung dịch kiềm được trộn khi còn ấm nhẹ, đổ vào khuôn rồi để yên. Phản ứng tự diễn ra trong khuôn, không cần đun. Tại Lê Mai, dầu gặp kiềm trong khuôn gỗ, không đun nóng, và mỗi bánh 110g được ủ sáu tuần trước khi rời xưởng.

Ở dây chuyền công nghiệp, chất béo thường được nấu ở nhiệt độ cao để phản ứng xong trong vài giờ. Phần xà phòng sau đó được làm khô, cán thành sợi, trộn thêm phụ gia rồi ép thành bánh. Cách này cho ra hàng triệu bánh đều nhau, cứng, để lâu không đổi hình dạng.

Sáu tuần để làm gì

Khi rời khuôn, bánh cold process đã thành xà bông nhưng vẫn còn nhiều nước và chưa ổn định. Sáu tuần ủ là thời gian để nước bay hơi, phản ứng hoàn tất ở phần lõi, và cấu trúc bánh cứng lại. Bánh ủ đủ thì dịu trên da hơn, bọt mịn hơn và ít bị nhão khi gặp nước.

Đây là lý do Lê Mai không bán xà bông vừa cắt. Thời gian là một thành phần, không thay được bằng máy sấy. Bài viết dài hơn về quá trình này có trên Journal: sáu tuần của một bánh xà bông cold process.

Bốn chỗ khác nhau dễ thấy nhất

Tiêu chí	Xà bông cold process Lê Mai	Xà bông công nghiệp phổ biến
Nhiệt độ	Không đun nóng	Thường nấu ở nhiệt độ cao
Thời gian	Ủ sáu tuần	Vài giờ đến vài ngày
Glycerin	Giữ lại trong bánh	Thường được tách ra để dùng việc khác
Mùi và màu	Tinh dầu, bột thực vật; không hương liệu, màu tổng hợp	Thường dùng hương liệu và màu tổng hợp

Glycerin là điểm khách hay hỏi nhất. Đây là chất hút ẩm tự sinh ra trong phản ứng, giúp da không có cảm giác căng sau khi tắm. Chi tiết có trong bài Glycerin trong xà bông thủ công đến từ đâu.

Đổi lại, bánh thủ công cần được chăm hơn

Giữ lại glycerin và dầu cũng có mặt trái. Bánh cold process mềm hơn, hút ẩm từ không khí, có khi đọng giọt nước trên mặt vào mùa mưa, có khi phủ một lớp trắng mỏng ngay từ lúc mới mở. Đó đều là tính chất bình thường của vật liệu, không phải lỗi.

• Để bánh trên đĩa thoát nước, tránh ngâm trong nước đọng. Xem thêm cách bảo quản để dùng được lâu.
• Lớp trắng trên mặt bánh rửa trôi sau lần dùng đầu. Giải thích ở bài lớp trắng mỏng trên mặt bánh là gì.
• Hạn dùng ghi trên trang sản phẩm Lê Mai là 12 tháng kể từ ngày sản xuất, 6 tháng sau khi mở. Đọc thêm ở bài xà bông thủ công có hết hạn không.

Đọc bảng thành phần thế nào

Cách nhanh nhất để phân biệt là lật ra mặt sau. Bánh cold process thường liệt kê dầu thực vật trước, như dầu ô liu, dầu dừa, dầu hạnh nhân, bơ hạt mỡ, rồi đến nước, kiềm và tinh dầu. Kiềm được ghi vì là nguyên liệu, nhưng sau sáu tuần nó đã phản ứng hết, không còn dư trong thành phẩm.

Bánh công nghiệp thường mở đầu bằng tên muối của axit béo đã xà phòng hóa sẵn, kèm chất tạo bọt, chất làm cứng, hương liệu và mã màu. Không có gì sai về mặt an toàn, chỉ là một cách nghĩ khác: ưu tiên sự đồng đều và độ bền trên kệ.

Xà bông thủ công Lê Mai theo Natural Standard: không hương liệu tổng hợp, không màu tổng hợp, không thử nghiệm trên động vật, và không dùng dầu cọ từ năm 2009. Muốn tra từng nguyên liệu, có thể tìm trong Lê Mai Library, nơi có 512 hồ sơ nguyên liệu.

Khi nào chọn loại nào

Nếu da bạn dễ khô sau khi tắm, hoặc bạn muốn biết rõ từng thứ trong bánh, cold process là lựa chọn hợp lý. Nếu bạn cần một bánh để ở bồn rửa chung, nhiều người dùng, ít ai lau khô, thì một bánh cứng làm theo kiểu công nghiệp có thể bền hơn trong điều kiện đó.

Với cold process, bước tiếp theo là chọn đúng bánh cho da. Bài chọn xà bông thủ công theo loại da chia các bánh Lê Mai theo da khô, da dầu, da dễ nổi mụn. Nếu lo bánh làm khô da, đọc bài xà bông thủ công có làm khô da không. Muốn ước lượng một bánh dùng được bao lâu, xem một bánh 110g dùng được bao lâu.

Một công thức gần với gốc của cold process nhất là xà bông nhiều dầu ô liu. Journal có bài về nó: công thức xà bông kiểu Castile từ dầu ô liu.

Gợi ý từ Lê Mai

• Xà bông thủ công O-liu Olive No.104: hơn 70% dầu ô liu, bánh dịu nhất để làm quen với cold process, hợp da nhạy cảm. 125.000đ.
• Xà bông thủ công Sữa Dê và Hương Thảo No.103S: sữa dê tươi trong công thức, cho da khô. 125.000đ.
• Xà bông thủ công Tràm Trà và Yến Mạch No.097: tinh dầu tràm trà, bột yến mạch, hợp da dễ nổi mụn. 125.000đ.
• Xà bông thủ công Cà Phê No.234: bột cà phê arabica và bơ ca cao, mặt bánh hơi nhám. 125.000đ.
• Xà bông thủ công Nhựa Thông No.106: nhựa thông, dầu neem, dầu mù u, cho da khô dễ bong tróc. 165.000đ.